| INHOUD |
|---|
Een historische regio in Letland, gelegen tussen de Oostzee, de Golf van Riga en de Westelijke Dvina.
Hertogdom Koerland en Semgallen.
Het Hertogdom Koerland en Semgallen was een hertogdom dat bestond van 1562 tot 1795 in de Baltische regio als vazalstaat van het Grootvorstendom Litouwen en later van het Pools-Litouwse Gemenebest. Op 28 maart 1795 werd het bij de derde Poolse deling geannexeerd door Rusland.
Hertogen van Koerland en Semgallen
Rusland wordt hier in ruime zin genomen, te beginnen bij Rurik, de stamvader van de dynastie der Ruriken (of Rurikiden), wiens opvolgers het Kievse Rijk stichtten, dat wordt gezien als de eerste Slavische staat en het begin van Rusland, Wit-Rusland en Oekralne. Tussen 1054 en 1224 ontstonden uit dit rijk 64 soms zeer kortstondige vorstendommen, met 293 prinsen die de opvolging opeisten, waarbij 83 burgeroorlogen ontstonden. Het Rijk deed uiteindelijk drie nationaliteiten ontstaan; de Oekralners in het zuidoosten en zuidwesten, de Wit-Russen in het noordwesten en de Russen in het noorden en noordoosten. De belangrijkste rijken die hieruit ontstonden waren de Republiek Novgorod, de eerste democratische Slavische staat in het noorden, Vladimir-Soezdal in het noordoosten, dat wordt gezien als de Russische opvolger en in het zuidwesten ontstond Galicie, dat begin 14e eeuw Galicie-Wolynie werd genoemd en zich zag als de opvolger van het Kievse Rijk. In de tweede helft van de 14e eeuw raakte het echter in verval en Galicie en Wolynie werden respectievelijk onderdeel van Polen en Litouwen, waarbij de laatste het Roethenie noemde.
Grootvorsten van Vladimir-Soezdal.
Joeri Dolgoroeki liet zijn zoon Andrej Bogoljoebski kronen tot eerste vorst van Vladimir-Soezdal in 1157. Dit rijk was in de 12e eeuw het machtigste rijk onder de Oost-Slavische staten. In 1223 volgde echter de Mongoolse invasie in Rusland (zoals de voorvaders van de Russen, Wit-Russen en Oekralners werden genoemd), die, na de Slag aan de Kalka onder leiding van Batu Khan het hele gebied (behalve de republiek Novgorod), inclusief de buren Wolga-Bulgarie, Kiptsjaken en Alanen, onder controle brachten van de kans in Sarai, de hoofdstad van de Gouden Horde, de westelijke opvolger van het Mongoolse Rijk. Alexander I van Novgorod en Vladimir wist de westelijke opmars van de Zweden en de Duitse Orde tot staan te brengen bij respectievelijk de Slag aan de Neva in 1240 en de Slag op het IJs in 1242 en zijn jongste zoon Daniel werd de eerste prins van Moskovie.
| Grootvorst | Periode | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Andrej I Bogoljoebski de Godvrezende | 1168 - 1174 | |
| Vsevolod III het Grote Nest | 1176 - 1212 | |
| Constantijn van Vladimir | 1212 - 1218 | |
| Joeri II van Vladimir | 1218 - 1238 | |
| Jaroslav II van Vladimir | 1238 - 1246 | |
| Svjatoslav III van Vladimi | 1246 - 1249 | |
| Andrej I van Vladimir | 1249 - 1252 | |
| Alexander I van de Neva | 1252 - 1263 | |
| Jaroslav III van Vladimir | 1263 - 1271 | eerste Grootvorst van Tver |
| Vasili van Kostroma | 1271 - 1277 | + 1273 Novgorod; maakte Kostroma tot zijn zetel |
| Dmitri I van Vladimir | 1277 - 1281 | uit Pereslavl-Zalesski |
| "Andrej II van Gorodets | 1281 - 1283 | van Gorodets |
| Dmitri I | a 1283 - 1293 | |
| Andrej II | a 1293 - 1303 | |
| Michael | 1303 - 1318 | van Tver |
| Joeri III van Moskou | 1318 - 1322 | grootvorst van Moskou |
| Dmitri II van Tver | 1322 - 1325 | van Tver |
| Alexander II van Tver | 1325 - 1327 | van Tver |
| Ivan I van Moskou de Geldzak | 1328 - 1341 | grootvorst van Moskou |
| Simeon van Moskou de Trotse | 1341 - 1353 | grootvorst van Moskou |
| Ivan II van Moskou de Schone | 1353 - 1359 | grootvorst van Moskou |
| Dimitri III van Soezdal | 1359 - 1362 | van Soezdal |
Vanuit Sarai werden de gebieden van de kan's feitelijk bestuurd, maar de Slaven mochten hun eigen heersers behouden. Hiervan wist met name het Grootvorstendom Moskou sterk te profiteren, vooral onder Ivan I die de belangrijkste belastingophaler werd voor de kan's en daarmee Moskovie zeer rijk maakte. Zijn kleinzoon Dmitri Donskoi wist de Mongolen bij de Slag van Koelikovo voor het eerst te verslaan en bij de Confrontatie bij de Oegra werd onder leiding van Ivan III een keerpunt gebracht in de heerschappij van de Mongolen en werd Moskou de dominante staat, die langzamerhand alle andere vorstendommen opslokte en onder Ivan IV de hoofdstad Kazan van het kanaat Kazan innam in 1552, waarmee de weg openviel voor de kolonisatie van Siberie. Vanaf Ivan IV wordt het rijk vaak gezien als Rusland.
| Grootvorst | Periode | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Ivan I de Geldzak | 1328-1341 | |
| Simeon Ivanovitsj | 1341-1353 | |
| Ivan II de Schone | 1353-1359 | |
| Dmitri III van de Don | 1359-1389 | |
| Vasili I van Moskou | 1389-1425 | |
| Vasili II de Blinde | 1425-1462 | eerste vorst over 'alle Landen van de Roes' |
| Joeri van Zvenigorod | 1433-1434 | Usurpator |
| Vasili de Schele | 1434 | Usurpator |
| Vasili II | ||
| Dimitri Sjemjaka | 1446-1447 | Usurpator |
| Vasili II | ||
| Ivan III de Grote | 1462-1505 | De facto de eerste heerser van heel Rusland |
| Vasili III | 1505-1533 | |
| Ivan IV de Verschrikkelijke | 1533-1547 | eerste tsaar |
| 1533-1538 | Regentes : Jelena Glinskaja (moeder) | |
| Simeon Bekboelatovitsj | 1547-1576 | door Ivan IV formeel gekroond tot 'Grootvorst van heel Rusland', marionettenregent |
De heersers van het Kievse Rijk en Moskovie lieten zich veliki knjaz (grootvorst) noemen. Vanaf 1547, bij de kroning van Ivan IV werd de benaming officieel tsaar, alhoewel Ivans voorganger Ivan III zich ook al tsaar liet noemen. De dynastie van de Ruriken eindigde bij Vasili IV in de Tijd der Troebelen. Vanaf 1613 komt de Romanov-dynastie op de troon. Peter I van Rusland voerde in 1721 de titel keizer imperator in, maar hield daarnaast de titel van tsaar aan voor gebieden binnen zijn rijk, dat vanaf die tijd wordt aangeduid als het Russische Rijk (of Keizerlijk Rusland). In 1917 komt door de Februarirevolutie de monarchie ten val. Nicolaas II wordt gezien als laatste tsaar. Deze droeg het leiderschap over op zijn broer als Michael II, deze weigerde dit te aanvaarden, waarmee de laatste dynastie, Romanov-Huis Holstein-Gottorf, officieel ophield te bestaan. De tsaar werd met zijn familie vermoord in het Ipatiev-huis te Jekaterinenburg en het Rijk werd effectief opgevolgd door de Sovjet-Unie
Michael I van Rusland was de eerste Russische tsaar van het Huis Romanov. Zie volgend parenteel :
| Tsaar | Periode | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Ivan IV de Verschrikkelijke | 1533-1584 | In 1547, bij zijn troonsbestijging, nam Ivan IV de titel van tsaar aan, wat vaak wordt gezien als het einde van Moskovie en het begin van de benaming Rusland. |
| Fjodor I | 1584-1598 | de op een na laatste der Ruriken die op de Russische troon zit. Daarna 8 jaar geen Ruriken meer op de troon |
| Boris Godoenov | 1598-1605 | 1598-1613: Tijd der Troebelen |
| Fjodor II | 1605 | |
| Valse Dimitri I | 1605-1606 | |
| Vasili IV | 1606-1610 | de laatste der Ruriken die op de Russische troon zit |
| Wladislaus | 1610-1613 | later als Wladislaus IV koning van Polen |
| Michael I | 1613-1645 | eerste vorst van het Huis Romanov |
| Aleksej I | 1645-1676 | |
| Fjodor III | 1676-1682 | |
| Ivan V + Peter I | 1682-1696 | |
| 1682-1689 | Regentes : Sofia Aleksejevna | |
| Peter I de Grote | 1696-1721 |
Keizers van het Russische Rijk (1721-1917)
| Keizer | Periode | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Peter I de Grote | 1721-1725 | In 1721 nam Peter de Grote de titel imperator (keizer) aan. Daarnaast bleef de titel tsaar (tsarina voor vrouwelijke heersers) in gebruik. |
| Catharina I | 1725-1727 | |
| Peter II | 1728-1730 | |
| Anna I | 1730-1740 | |
| Ivan VI | 1740-1741 | |
| Elisabeth I | 1741-1762 | |
| Peter III | 1762 | vanaf nu Huis Romanov-Huis Holstein-Gottorp |
| Catharina II de Grote | 1762-1796 | |
| Paul I | 1796-1801 | |
| Alexander I | 1801-1825 | |
| 1825 | Constantijn I; nooit gekroond, doorgaans niet meegerekend | |
| Nicolaas I | 1825-1855 | |
| Alexander II | 1855-1881 | |
| Alexander III | 1881-1894 | |
| Nicolaas II | 1894-1917 | |
| 1917 | Michael II; nooit gekroond, doorgaans niet meegerekend |